Message

Column - 'Hoe versta ik mijn kind'

Het maakbare kind

Uit een onderzoek van het opvoedingsblad J/M, waar 600 ouders aan hebben meegewerkt, komt naar voren dat de meeste ouders geloven dat het geluk en succes van hun kind maakbaar is. Met als resultaat dat ouders veel investeren in hun kind en wanneer het resultaat uitblijft, bij ouders stress ontstaat. Het maakt ouders onzeker. Het zal toch niet fout gaan. De investeringen zullen toch wel resultaat opleveren.

Kinderen lijken in alles te moeten worden gestimuleerd om het goed te doen; cognitief, sociaal-emotioneel, en het liefst ook nog sportief en muzikaal. Tegelijkertijd dienen ze beschermd te worden om fouten te voorkomen. Risico’s worden gemeden, preventie staat voorop, voorkomen is beter dan genezen. Maar voor wie?

In mijn ogen is het een illusie te denken dat je kind groot en sterk wordt zonder vallen en opstaan, zonder verdriet, zonder teleurstellingen, zonder conflicten etc. Het gaat juist om zijn of haar leermomenten, leermomenten van het kind zelf.

Zo weet ik nog dat ik als kind werd gepest op de lagere school. Werd ik aan mijn lot overgelaten? Nou nee. Ik kreeg allerlei adviezen om van me af te bijten en aanmoedigingen om voor mezelf op te komen. Ik hoorde het wel, maar ergens begreep ik niet veel van al die goede raad. Ik kon er niets mee. Ik was er op een of andere manier niet aan toe.

Het veranderende op het moment dat ik! er genoeg van had. Ik ging het als een probleem ervaren, kreeg er last van. Het hield in dat mijn attitude veranderde, ik werd open, ik werd ontvankelijk. Ik kon de adviezen toen wel hanteren. Er iets aan doen met resultaat. Mijn eigenwaarde groeide.

Deze ervaring heeft mij geleerd dat het er niet alleen om gaat dat de ouder, de volwassene ziet dat het kind faalangstig, verlegen, sociaal onhandig is of wat ook, maar dat het kind het zelf als beperkend ervaart. En van daaruit zal het de wil hebben om tot verandering te komen.

De valkuil als ouder is om daar aan voorbij te lopen. Het moet het kind dwars zitten. Zo lang dat niet het geval is, ervaar je het als ouder mogelijk zelf als lastig. Je maakt je zorgen, het raakt je, het maakt je verdrietig of het gedrag van het kind irriteert je, het maakt je boos. Erken het en onderzoek het. Maar houd het bij jezelf. Het zijn de gevoelens, emoties van jezelf als ouder en niet van het kind.

Mij kon het als kind bedrukken, wanneer een wanhopige of geërgerde volwassene, me toesprak: ‘Doe wat en laat je toch niet zo op je kop zitten.’ Ik herinner me een soort dubbel verdriet: verdriet om het pesten en een schuldgevoel naar de volwassene omdat ik het nog steeds niet had begrepen en nalatig was.

Er valt niets te ‘maken’, zolang het kind niet ontvankelijk is om te veranderen en zullen therapieën, trainingen en trajecten niet vanzelfsprekend de oplossing zijn, maar gaat het om ‘dragen’…. Je draagt als ouder het onvermogen van je kind totdat je ziet dat hij of zij open staat voor verandering, worstelt, leert en verder komt.

Heeft u een vraag of wilt u reageren? Mail naar This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Edith Speelberg (48) is kunstzinnig therapeut en moeder van twee kinderen waarvan de jongste meervoudig gehandicapt is. Elke maand beschrijft ze een voorbeeld uit de praktijk wanneer zorg of opvoeding van je kind (even) niet vanzelfsprekend loopt.