Column - 'Hoe versta ik mijn kind'

Verandering

Wanneer een kind in zijn ontwikkeling een nieuwe stap zet, vindt er een omslag plaats, een verandering. Dan wil dat niet zeggen dat de ontwikkeling zich vanzelfsprekend in een stijgende lijn voortzet. Sterker nog, het is heel normaal dat een kind een periode heeft waarin het terugvalt op zijn oude gewoonten, oude patronen. Als ouder is het dan de kunst om niet in paniek te raken, of te gaan twijfelen.

In het ontwikkelingsproces van een kind kun je twee belangrijke omslagmomenten onderscheiden.

De eerste verandering is vaak een momentopname. Je kunt het vergelijken met een kind dat net zijn eerste stapje zet. Dat gebeurt vaak onverwacht. Ergens zag je het wel aankomen, maar wanneer het moment daar is, kan het je toch verrassen.

Trots vertel je aan een ieder die het maar horen wil over je kind en zijn eerste stapje. Op dat moment is je kind vrolijk aan het rondkruipen en niets wijst op datgene wat jij al hebt gezien. De weken die volgen zie je steeds vaker dat je kind zelfstandig loopt. Af en toe valt hij/zij nog terug op zijn/haar oude patroon, namelijk kruipen. En dan voltrekt zich een tweede omslagmoment, je kind loopt. Het onzichtbare (ontwikkelingsproces) is ook zichtbaar geworden voor de buitenwereld.

Deze veranderingsprocessen kunnen zich in allerlei tempo's voltrekken. Bij een zorgenkind, kinderen die zijn vastgelopen voltrekt het proces zich op dezelfde manier, maar ontwikkelingsstappen kunnen soms grilliger, dan wel anders en/of langzamer verlopen.

Wat betekent dat voor de ouder? In de tussenliggende periode van het veranderingsproces: de fase waar de eerste stap naar veranderen wordt gezet, naar de fase waar de verandering zichtbaar is geworden, begint vaak de twijfel bij de ouder over de mogelijkheden van zijn kind te ontstaan.

Zeker wanneer buitenstaanders (nog) niet zien wat jij al bij je kind hebt waargenomen. De stap in het veranderingsproces is nog klein, is nog kwetsbaar. Jij als ouder voelt je vaak in deze fase ook nog kwetsbaar. Het kan je onzeker maken. En voor je het weet, zorgt je onzekerheid ervoor dat je meegaat in de waarneming, oordeel van buitenstaanders.

Dat is een valkuil. Want juist in de tussenliggende periode gaat het erom dat je aandacht blijft geven aan het nieuwe en wanneer je kind in zijn oude gewoonten vervalt, neem je dat voor lief. Je blijft er neutraal tegenover staan.

Wat je ook kan helpen is om in deze fase een dagboek bij te houden. Papier is geduldig. Je verzamelt feitelijk gegevens over wat zich die dag voordoet. Het biedt inzicht en overzicht. Voordeel van een dagboek bijhouden is ook, dat je niet afhankelijk bent van je eigen stemmingen die je oordeel kunnen beïnvloeden.

Op deze manier bied je het kind de kans zich te handhaven en op eigen tempo in zijn ontwikkeling een nieuwe stap te zetten.