Message

Column - 'Hoe versta ik mijn kind'

Aandacht voor wat nodig is

Aansluiten bij de belevingswereld van het kind, is een gegeven bij begeleidingstrajecten van kinderen die wel een steuntje in de rug kunnen gebruiken. Maar hoe doe je dat? Vaak zijn het zoektochten. Zo heeft het ene kind juist vastomlijnde opdrachten nodig waarbinnen hij zich veilig voelt om zich te uiten. Het andere kind vraagt om ruimte.

Zo had ik een traject opgezet voor een kind dat een dierbare had verloren. Ik had gekozen om te starten met vastomlijnde opdrachten. De werkelijkheid haalde me echter al snel in. Want iedere opdracht die ik had ‘bedacht’ werd het juist niet. Had ik een schilderopdracht bedacht werd het tekenen. Wilde ik gaan schilderen was de nood zo hoog, dat eerst het verhaal verteld diende te worden. Soms werd het kind zo overspoeld door emoties dat er überhaupt geen ruimte was voor het bedachte aanbod.

Na drie bijeenkomsten schoof ik mijn opzet terzijde. De (hulp)vraag hield ik levend. Ik had op dat moment er boven op kunnen gaan zitten, maar door juist extra tijd te nemen voor de beweegredenen van het kind ontstond er ruimte voor het verhaal van het kind zelf. Het werd een herinneringsboek, wat als leidraad diende voor de opdrachten. Iedere keer, iedere sessie vertelde het kind een stukje van het verhaal wat ik liet uitwerken in beeld. Het kind voelde zich gezien en er ontstond een wisselwerking tussen het kind en mij.

Op een gegeven moment naderen we het einde van het traject. Het kind had in een van de eerdere opdrachten zijn eigen hart verbeeld; verdriet, woede en teleurstelling. Terwijl we het herinneringsboek in elkaar zetten, ontweek het kind telkens die opdracht. Alsof het kind zich er niet mee kon en/of durfde te verbinden.

In eerste instantie snapte ik het niet. Want vreemd genoeg stond de eerste pagina en de laatste pagina van het boek al vast, maar ‘iets’ in het midden ontbrak.
Tot ik een ingeving kreeg. Ik besloot zelf de gevoelens op papier te zetten zoals eerder benoemd door het kind. Dat bleek na afloop van grote waarde. Door het opnieuw horen en lezen van de woorden en het zien van het hart, getekend vol smart, zag het kind dat zijn hartenpijn van toen inmiddels was veranderd. Het kind kon het verdriet accepteren.

Op dat moment werd in beeld een drieluik zichtbaar; de ster aan de hemel werd nadat het hart met verdriet onder ogen was gezien een hart met een innerlijke ster, de kamer die altijd vrij zal zijn voor de dierbare.
alt

Aandacht geven voor de belevingswereld van het kind is dus één, maar ruimte scheppen en de tijd nemen dat het kind er ook echt zelf mee kan komen is even noodzakelijk.

Heeft u een vraag of wilt u reageren? Mail naar This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Edith Speelberg (48) is kunstzinnig therapeut en moeder van twee kinderen waarvan de jongste meervoudig gehandicapt is. Elke maand beschrijft ze een voorbeeld uit de praktijk wanneer zorg of opvoeding van je kind (even) niet vanzelfsprekend loopt.